Het Verhaal van de Maand (de AI-index)
‘Verhaal van de maand’ is een gepasseerd station: wat is echt? een statement!
Ik kreeg eerst een bericht van ‘verhaal van de maand’ (een maandelijkse schrijfwedstrijd) dat mijn verhaal in goede orde was ontvangen en doorgestuurd naar de jury. Het was een verhaal waarin ik o.a. hun ‘AI-index’ ter discussie stelde. Vervolgens krijg ik een bericht dat alle deelnemers die in de zwaarste en een na zwaarste categorie van de index vallen, dat is als je bijvoorbeeld 10 woorden van AI hebt overgenomen en ook bij een plotwending door AI geholpen bent. Dat je dan van deelname worden uitgesloten. Hahaha. Ik ben dus uitgesloten nu. Wat ja ik had de zwaarste categorie ingevuld ( lees ook het verhaal)
Nog gekker, ze hebben met terugwerkende kracht verhalen door de AI-checker gehaald en wat blijkt onder de winnaars van vorige edities zitten ook schrijvers van de zwaarste categorie. Ik heb een beetje discussie gevolgd daar. Er zijn ook mensen die volhouden geen AI te hebben gebruikt en door hun + AI-checker fout beoordeeld worden. Ik beschouw mezelf als een schrijver die AI als een tool gebruikt. In die zin ga ik met de tijd mee. Eindelijk! Ik beschouw me daardoor niet als minder echt of minder goed. Sterker: AI heeft bij mij beter gewerkt dan alle leraren Nederlands vroeger op school bij elkaar.
Ook het ‘wetenschappelijke Nederlands’ dat zo dodelijk was voor de creativiteit, wat ik op de universiteit leerde kan wat mij betreft nog veel van AI leren… hahaha. Ik gooi het maar even in de groep . Voor mij in iedere geval geen ‘verhaal van de maand’ meer. Gepasseerd station! Ze zoeken het maar uit daar.
Ik doe nog even mee aan de ‘discussie’ op hun site en leg mijn probleem voor en zeg daarbij: kijk ook eens naar jullie eigen dwaze kriteria
Een anoniem, zoals vele anoniemen daar reageert:
Anoniem30 september 2026 om 22:33
Zoals al meermaals hierboven aangehaald, geeft Pangram ( de AI-cecker die ze gebruiken) nauwelijks valspositieven maar wel soms valsnegatieven. Helemaal geen dwaze criteria, dus. En goed dat jij blij bent met de plotwending van ai, maar die heb je niet zelf bedacht. En dat doen anderen wel. En die zetten er net als jij hun naam bij, terwijl er wel degelijk een verschil is. Zo heel erg complex is het allemaal niet. Lees nog eens de schaakvergelijking hierboven.
Thijs Hanrath 30 september 2026 om 22:46
Ik heb in reactie met een suggestie van AI helemaal zelf soms een heel klein beetje aan de plot veranderd, dat heb ik dus HELEMAAL zelf bedacht: 100% zelf bedacht. Het was mijn eigen menselijke reactie, te vergelijken met iemand in een schrijfcafé die mij een suggestie doet. Zo complex is het zeker niet!
even later krijg ik de volgende mail:
Ze hebben nu hun zogenaamde AI-index ‘aangepast’ en doen het deze maand zo: ( daardoor doe ik nu toch mee met mijn inzending, die als ‘volledig menselijk’ werd beoordeeld.)
Wat is er gebeurd?
‘We hebben deze maand alle verhalen door de checker gehaald (Zie https://www.pangram.com/) Daaruit bleek dat 14% van de inzenders een (bijna) volledig door AI geschreven verhaal heeft ingestuurd en dus niet voldoet aan lid 4 van ons reglement. 86% van de inzendingen is volledig menselijk. We vinden dit een verheugend hoge score.
Verhalen met minder dan 20% AI laten we als overgangsregeling deze maand nog door. Het ging om 1 verhaal met 13% AI. Komende maand accepteren we alleen nog 100% menselijke verhalen. We zijn heel blij met je inzending en kijken uit naar de uitslag. Net als jij hebben ook wij nog geen idee wie er gaat winnen.’
Nou ik ben dus niet op de longtlist gekomen met mijn verhaal, maar heb voor mezelf heb wel voor mezelf een statement gemaakt!
Daarom zet ik het hier even op mijn site.
Iedereen mag van mij doen wat ie wil, maar ik doe niet meer mee met ‘gepasseerde stations’ en mensen die menen, dat ze verhalen met een AI-checker moeten beoordelen en dat zelf blijkbaar niet meer kunnen. Ik heb er voor de grap even een plaatje bij gegenereerd m.b.v. AI.
Dit was mijn ingezonden verhaal:
Vernieuwing
ik ben de laatste van een generatie
opgegroeid met een kunststof rekenliniaal
bisschoppelijk college Roermond examenjaar 1975
de allerlaatste ongemengde klas
thuis zat het rekenmachientje al in de zak
maar in de klas regeerde de zeventiende eeuw
psychologen vreesden voor ons getalgevoel
maar de vooruitgang trok zich daar niets van aan
in 2010 bij Syntra in Genk was ik wéér de laatste
ik sjouwde met een loodzware schoudercamera
terwijl de smartphone al om de hoek keek
een professor uit Leuven werd lacherig weggehoond
om zijn lezing over de toekomst
drie jaar later stond de filmwereld op zijn kop
nu ben ik 69 helaas geen 20 meer
en wéér hoor ik hetzelfde behoudende koor
‘AI brengt geen waarachtige kunst voort’ zingen ze
alles moet net als vroeger ‘echt’ zijn
maar niets weerhoudt me er nog van
muziek te maken zonder notenschrift
of mee te liften op de verbeelding van een prompt
creativiteit verhuist en grenzen zijn vloeibaar
sparren met een computer hoort er inmiddels bij
ik blijf wel kritisch dat zit in mijn bloed
laat deze revolutie zijn weg gaan
AI inspireert
liniaal en de schoudercamera liggen in het museum
wie alleen maar achteromkijkend creëert
mist het mooiste uitzicht
‘Dat is dus de tekst, die ik gisteren geschreven heb’ zegt Alex als hij klaar is met zijn voordracht. Hij laat het papier op het keukentafelblad zakken. Maria pakt het met een denkend gezicht.
Ze zit tegenover hem in het invallende ochtendlicht: mooi, een geprononceerd gelaat, vers glimmend blond haar en hoewel in haar ogen dat vertrouwde zonnetje van ondeugende eigenwijsheid herkenbaar is, blijft ze strak op de regels gericht.
Alex schouders spannen zich aan. Maria en hij hebben de laatste tijd behoorlijk wat ruzie over zijn nieuwe manier van werken en zijn eigen twijfel daarbij. Hij krijgt veel kritiek. Velen vinden hem niet authentiek.
‘Ik schreef dit naar aanleiding van een schrijfwedstrijd-AI-index, die ik tegenkwam op de site van ‘het verhaal van de maand’.’ Alex probeert de stilte te doorbreken.
Maria zucht en legt het A4tje opzij. ‘Alex, ik heb je toch al zo vaak gezegd: ga je gang toch. Maak wat je maken wil.’
‘Dat doe ik ook, maar toch kreeg ik weer dat gevoel dat ik me moest verdedigen. Dat ik verantwoording verschuldigd ben aan een jury die de klok probeert terug te draaien.’
‘Dat hoeft dus niet!’ De toon in Maria’s stem wordt gedecideerder en rustiger. ‘Hoe lang gaan wij nog zo verder?’
‘Niet zo lang meer. Echt, ik beloof het je, dit is mijn laatste stuiptrekking. Maar toe… lees dat reglement nog even.’
Met een mengeling van tegenzin en ingehouden amusement pakt Maria het tweede, strak bedrukte A4’tje van hem aan:
Hoe hoog is het AI-gehalte van jouw tekst?
A – Volstrekt geen AI gebruikt
B – Uitsluitend spelling en grammatica door AI + eventueel opzoekwerk
C – Redactie door AI, maar volledig zelf geschreven
D – Verwoording door AI maar plot volledig van mijzelf
E – Verwoording en/of plot door AI
Bij hybride AI-gebruik kies je de hoogste categorie die van toepassing is. Heb je dus een gedeelte van je tekst laten verwoorden door AI, ook al zijn het maar tien woorden, dan kies je categorie D. Ook als een AI bij de redactieronde stukken tekst heeft herschreven, kies je voor D. Heb je een gedeelte van het plot door AI laten doen, dan kies je E.
Als Maria het gelezen heeft, kijkt ze hem aan. Het blijft stil.
Alex begint druk met zijn handen te gebaren. ‘Dat is toch volstrekt krankjorum? Alsof je kunst in een boekhoudkundig vakje kunt proppen! Als ik gewoon spar met een scherm, verandert er altijd wel een nuance aan een plotlijn. En natuurlijk neem ik wel eens een paar treffende woorden over. Dan bungel ik volgens deze regels meteen in de zwaarste categorie, alsof ik fraude pleeg. Alsof ik geen kunstenaar ben, alsof ik niet kan schrijven.’
Hij leunt achterover. Zijn adem stokt in teugjes.
‘Bovendien zetten ze er niet eens bij hoe die index meeweegt in de beoordeling. Krijg je strafpunten bij categorie E? Word je meelijwekkend aangekeken?
Zo zakt je de moed toch in je schoenen om überhaupt nog iets in te sturen. Mijn zin daalt in ieder geval tot een dieptepunt. Maar goed… zo is die rekenliniaal dus in me opgekomen en die schoudercamera bij Syntra. Ik heb samen met AI wat research gedaan naar de jaartallen, want die exacte data vergeet ik altijd, dat weet je…’
Maria staart hem een paar seconde aan, haar gezicht ontspant. Een kleine glimlach breekt door haar strengheid heen.
‘Luister naar jezelf,’ zegt ze zacht. ‘Je bent 69 en je laat je weer opjagen door de schoolmeesters van het examenjaar ’75’.’
Ook Alex kan een glimlach niet meer onderdrukken. Het klink ook best absurd.
‘Maak er een verhaal van, vul categorie E in met een grote krul en kijk wat er gebeurt. En voor de allerlaatste keer: ga je gang. Je bent niet afhankelijk van mijn goedkeuring. En al helemaal niet van de hunne.’
Het laatste restje sputterende verdedigingsdrang sijpelt in Alex weg. De spanning in zijn nek zakt; de kamer wordt weer ruim, de lucht open.
Hij staat op en loopt om de tafel heen. Maria komt overeind en schuift haar stoel achteruit. Een stevige omhelzing volgt, de geur van haar haar, een zoen tegen haar slaap.